Leren lezen met kleuren: de klankblokjes-methode uitgelegd

Wat zijn klankblokjes?

Klankblokjes zijn gekleurde blokjes waarbij de klank de kleur bepaalt. Elk blokje staat voor een klank in een woord, en de kleur vertelt om wat voor soort klank het gaat. Het idee komt uit de Taal in Blokjes-methode, een uitwerking van de F&L-methode die door Stichting Taalhulp en Thalita Boumans is ontwikkeld.

Door woorden met deze kleuren te bouwen of te kleuren, ziet een kind in één oogopslag hoe een woord is opgebouwd. De methode is multisensorieel: kinderen leren met horen, zien én voelen tegelijk.

Welke kleuren horen bij welke klanken?

De methode gebruikt vaste kleuren voor de verschillende klanksoorten:

• Groen — korte klanken (de a in man, de o in bos).
• Geel — lange klanken (de aa in maan, maar ook de a in ja-ger).
• Rood — tweetekenklanken (ij, ei, ou, ui, ie, oe, eu).
• Oranje — de stomme klank (de 'uh'-klank, zoals de tweede e in lopen).
• Blauw — medeklinkers.
• Wit — glijklanken (zoals in aai, ooi, eeuw).

Waarom helpt leren lezen met kleuren?

De kleuren maken de klankstructuur van een woord zichtbaar. Dat helpt op meerdere manieren:

• Sterkere klank-tekenkoppeling — je kind koppelt letters sneller en zekerder aan de juiste klank.
• Inzicht in lange en korte klanken — taken vs takken, maan vs man wordt logisch.
• Beter ontsleutelen van lange woorden — elke klankgroep heeft één klinker, dus ka-bou-ter wordt makkelijker.
• Voorbereiding op spelling — wie de klankstructuur ziet, schrijft woorden makkelijker correct.

Voor wie is het geschikt?

De methode is geschikt voor beginnende lezers in groep 3, maar wordt ook veel ingezet bij kinderen die extra ondersteuning nodig hebben — bijvoorbeeld bij hardnekkige lees- of spellingproblemen en bij dyslexie. Onafhankelijk onderzoek (Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit) naar de onderliggende F&L-methode liet positieve resultaten zien voor zowel lezen als spelling.

Wat is het verschil tussen een klankgroep en een lettergreep?

Simpel gezegd: een klankgroep is wat je hoort, een lettergreep is wat je leest. Bij deze methode staat de klank centraal, dus wordt vaak over klankgroepen gesproken.